Analiza wynagrodzeń w czasie: jak zmieniały się płace w Polsce od 2002 roku

Podwyżka o 10% przy inflacji na poziomie 10% oznacza, że za pensję da się kupić mniej więcej tyle samo co rok wcześniej. Dlatego główny wykres pokazuje dwie linie: kwoty, które widać na pasku wypłaty, i ich wartość w cenach z wybranego okresu bazowego. Wartości realne liczymy według wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS.

Na wykresie można zaznaczyć dowolny przedział, żeby go przybliżyć, a strzałkami na klawiaturze przesuwać odczyt okres po okresie. Pod wykresem te same dane są dostępne w tabeli.

Osobna część zestawia zmiany płac ze zmianami cen: rok do roku, narastająco od wybranego okresu albo miesiąc do miesiąca. Od razu widać okresy, w których pensje rosły szybciej niż ceny, i te, w których płace realne spadały.

Obok jest prosty kalkulator. Wpisujesz kwotę z jednego okresu i sprawdzasz, ile odpowiada jej w cenach z innego. To przeliczenie historyczne, a nie wycena konkretnego wynagrodzenia.

Każdy z tych zbiorów opisuje trochę inną grupę pracowników. Średnia z Banku Danych Lokalnych obejmuje inny zakres firm niż przeciętne wynagrodzenie ogłaszane co roku przez GUS, dlatego wartość dla Polski różni się od tej z komunikatu. Sektor przedsiębiorstw to jeszcze inna populacja. Nie sklejamy tych serii w jedną linię, a przy każdej wartości podajemy, skąd pochodzi.

Od 2024 roku GUS co miesiąc publikuje medianę wynagrodzeń z badania rozkładu płac. Pokazujemy ją razem ze średnią z tego samego badania, bo tylko te dwie wartości można ze sobą uczciwie porównać.

Jeśli różnica między średnią a medianą rośnie, wyższe płace rosną szybciej niż typowe. Jeśli maleje, płace się do siebie zbliżają. Obok są decyle opublikowane przez GUS dla całej Polski.

• Porównanie regionów: do pięciu obszarów na jednym wykresie, w tym samym zakresie dat. Widać też, jak zmieniał się dystans między nimi.
• Branże i zawody: wynagrodzenia w sekcjach PKD i w grupach zawodów. Edycje badania zawodów pokazujemy jako osobne punkty i niczego nie dorysowujemy pomiędzy nimi.
• Tempo zmian: zmiany rok do roku, średnioroczne tempo wzrostu i okresy spadku płac realnych, a obok mapa dynamiki wszystkich województw.
• Rankingi regionów: gdzie płace realne rosły najszybciej i jak zmieniał się dystans do wartości dla całej Polski.
• Tabela danych: wszystkie wartości wybranych serii, nominalne i realne, ze źródłem każdej z nich.

• Wskaźnik cen GUS jest ogólnopolski, więc wartości realne dla każdego regionu liczymy tym samym wskaźnikiem. Nie uwzględnia on różnic w cenach między regionami.
• Dane dla powiatów są dostępne tylko rocznie i tylko dla wszystkich branż razem.
• Branże pokazujemy według PKD 2007. Dane według nowej klasyfikacji PKD 2025 mogą nie być porównywalne ze starszymi.
• Zmiany miesięczne mocno zależą od sezonu, na przykład od wypłat premii, i same w sobie nie świadczą o trendzie.

Z Mapy wynagrodzeń można przejść do historii tego samego regionu, branży, stanowiska i roku. Z Mapy zapotrzebowania na zawody przejdziesz do wynagrodzeń w danej grupie zawodów, jeśli ma ona potwierdzony odpowiednik w badaniu płac GUS, a w pozostałych przypadkach do wynagrodzeń w regionie.

Wybrane filtry zapisują się w adresie strony. Dane można pobrać w plikach CSV i XLSX, a wykres zapisać jako PNG lub SVG.